Na wyspach Aran jakby czas czas si臋 zatrzyma艂. 艢wiat dooko艂a p臋dzi coraz szybciej i szybciej a na wyspach Aran cisza i spok贸j. Nie taka cisza, jak na wsi, czy na dzia艂ce pod lasem. Cisza i pok贸j panuj膮 nie tylko na ulicach, ale przede wszystkim w mieszka艅cach. Nie ma tam zawi艣ci, pogoni za karier膮, pieni臋dzmi. Jest za to szacunek do drugiego cz艂owieka, szacunek do pracy i do tego co si臋 ma. 40 minutowa podr贸偶 promem przeniesie Ci臋 zupe艂nie do innego 艣wiata, a po powrocie zmienisz swoje postrzeganie 艣wiata i priorytety, jakie Tob膮 kieruj膮.

Czym s膮 wyspy Aran

Wyspy Aran to archipelag 3 wysp: Inishmore (Inis M贸r), Inishmaan (Inis Me谩in) oraz Inisheer (Inis O铆rr). Inihmore jest najwi臋ksz膮 wysp膮 licz膮c膮 dok艂adnie 820 mieszka艅c贸w, Inishmaan jest zamieszkana przez 240 mieszka艅c贸w, a Inisheer przez 180 (stan na 20.04.2019). Wyspy Aran s膮 o tyle wyj膮tkowe, 偶e mieszka艅cy pos艂uguj膮 si臋 j臋zykiem irlandzkim, kt贸ry jest j臋zykiem oficjalnym na wyspach. J臋zyk angielski jest j臋zykiem dodatkowym, kt贸rego mieszka艅cy ucz膮 si臋 w szkole. Jest to jedynie miejsce w Irlandii, gdzie j臋zyk irlandzki jest j臋zykiem urz臋dowym.

O wyspach Aran po raz pierwszy us艂ysza艂am na studiach na zaj臋ciach fakultatywnych z dramatu irlandzkiego. Czytali艣my wtedy du偶o sztuk teatralnych i poezji irlandzkiej. W biografiach pisarzy cz臋sto przewija艂y si臋 wyspy Aran, kt贸re by艂y inspiracj膮 dla wielu dzie艂 literackich. Mo偶e nie same wyspy, a mieszka艅cy. Wtedy mog艂am jedynie podziwia膰 ich urok na kartkach papieru. Nawet nie marzy艂am o wyje藕dzie na wyspy bo by艂o to dla mnie co艣 nieosi膮galnego. Raz, 偶e taka podr贸偶 kosztuje, a dwa nie mog艂am sobie wyobrazi膰, jak w og贸le mo偶na dojecha膰 na takie ma艂e wyspy z Polski! Rok temu b臋d膮c przejazdem na klifach Moheru na zachodnim wybrze偶u Irlandii by艂am najbli偶ej wysp Aran w swoim 偶yciu. Widzia艂am je z daleka i obieca艂am sobie, 偶e w przeci膮gu kilku miesi臋cy tam wreszcie pojad臋. Nie mog艂am zrobi膰 tego wtedy, bo by艂am jedynie na kr贸tkim wypadzie w Dublinie, a klify Moheru jako艣 same si臋 przytrafi艂y 馃檪 Zacz臋艂am planowa膰 wyjazd i okaza艂o si臋, 偶e dojazd tam wcale nie jest taki trudny, jak mi si臋 wydawa艂o kilka lat temu.

Typowy krajobraz na wyspach Aran
Typowy krajobraz na wyspach Aran
Port w Inishmore z promu
Port w Inishmore z promu

Jak dojecha膰 na wyspy Aran

Dojazd na wyspy Aran mo偶e nie jest tak skomplikowany, ale na pewno ci臋偶ko b臋dzie tam dojecha膰 z Polski w ci膮gu jednego dnia (chocia偶 nie jest to niemo偶liwe). My zaplanowali艣my 4 dni na zachodnim wybrze偶u Irlandii i na wyspy Aran przeznaczyli艣my jeden dzie艅. Zachodnie wybrze偶e i trasa atlantycka (West Atlantic Way) s膮 przepi臋kne, wi臋c na pewno warto uwzgl臋dni膰 kilka miejsc przy okazji wypadu na wyspy Aran.

Jak wspomnia艂am w sk艂ad archipelagu wchodz膮 3 wyspy. Oczywi艣cie musisz zdecydowa膰 si臋, na kt贸r膮 wysp臋 pojecha膰. Poniewa偶 dla mnie to by艂 pierwszy raz, wi臋c postanowi艂am wybra膰 Inishmore, czyli najwi臋ksz膮 wysp臋.

Na wyspy Aran (wszystkie trzy) mo偶na dotrze膰 albo drog膮 powietrzn膮, albo l膮dow膮.

Wyspy Aran samolotem

Na wszystkie z 3 wysp mo偶na dolecie膰 samolotem. Podr贸偶 trwa ok 30 min, a samoloty odlatuj膮 z lotniska w Connemara. Koszt w obie strony to 鈧49. Przewo藕nik oferuje zni偶ki dla grup, dzieci i student贸w. Samoloty kursuj膮 3 razy dziennie. Oczywi艣cie musisz wzi膮膰 pod uwag臋, 偶e na lotnisko trzeba dojecha膰. Mo偶esz wzi膮膰 autobus z Galway lub te偶 wynaj膮膰 samoch贸d.

Wyspy Aran promem

My na wyspy Aran dotarli艣my promem. Taka podr贸偶 trwa 45 minut, a promy na wszystkie wyspy kursuj膮 3 razy dziennie. Koszt w obie strony to ok 鈧25 od osoby. Prom odje偶d偶a z miejscowo艣ci Ros a鈥 Mhil, kt贸ra znajduje si臋 godzin臋 drogi od Galway. Do miejscowo艣ci, z kt贸rej odje偶d偶a prom mo偶na dotrze膰 na dwa sposoby:

  • Z samochodem. Mo偶esz wynaj膮膰 samoch贸d i dojecha膰 do promu na w艂asn膮 r臋k臋. Przy promie znajduje si臋 parking, gdzie mo偶esz zostawi膰 sw贸j pojazd. Koszt parkingu to 鈧5 za dob臋.
  • Bez samochodu. Przewo藕nik oferuje transport autobusem z Galway. Taki transport kosztuje kilka euro i zamawia si臋 go podczas rezerwacji biletu na prom. Pami臋taj, 偶e je偶eli zdecydujesz si臋 na opcj臋 z transportem z Galway, to b臋dziesz musia艂 pojawi膰 si臋 w wyznaczonym miejscu 1.5 godziny przed odjazdem promu. Bilety na prom mo偶na kupi膰 na stronie www.aranislandferries.com

My wynaj臋li艣my samoch贸d poniewa偶 i tak planowali艣my wycieczk臋 objazdow膮 po klifach.

Prom na wyspy Aran
Prom na wyspy Aran

Jak zwiedza膰 Inishmore

Tak jak wspomnia艂am, pojechali艣my na najwi臋ksz膮 wysp臋, Inishmore. Dojechali艣my pierwszym promem i wr贸cili艣my ostatnim tego samego dnia. Kilka godzin wystarczy 偶eby zwiedzi膰 ca艂膮 wysp臋 i poczu膰 klimat. Inishmore mo偶na zwiedza膰 na kilka sposob贸w:

  1. Na pieszo. Zwiedzanie wyspy jest jak najbardziej mo偶liwe na nogach! Mo偶e by膰 to nawet najlepszy spos贸b, ale jest to opcja dla os贸b, kt贸re s膮 na wyspie co najmniej dwa dni. Je偶eli jeste艣 na wyspie tylko kilka godzin, mo偶e Ci zabrakn膮膰 czasu na dotarcie do wszystkich miejsc.
  2. Rowerem. Zaraz po wyj艣ciu z portu znajduje si臋 wypo偶yczalnia rower贸w. Wyspa jest p艂aska, wi臋c nie musisz martwi膰 si臋 偶e wyprawa rowerowa b臋dzie zbyt du偶ym wyzwaniem fizycznym.
  3. Konno. Po wyj艣ciu z portu b臋d膮 czeka膰 tak偶e bryczki. Z pewno艣ci膮 b臋dzie to ciekawy spos贸b na zwiedzanie je偶eli tylko pogoda dopisze.
  4. Busem. I zn贸w po wyj艣ciu z portu czeka膰 b臋dzie kilka bus贸w tusytycznych. Wycieczka objazdowa po wyspie trwa 3 godziny i kosztuje ok 鈧15.

Nie ma potrzeby wcze艣niejszego rezerwowania 偶adnych z tych form zwiedzania wyspy. Najlepiej jak zdecydujesz ju偶 na meisjcu, co chcesz robi膰. Z pewno艣ci膮 Tw贸j wyb贸r b臋dzie uzale偶niony od pogody. Na wyspach Aran bowiem g艂贸wnie pada i wieje. Irlandczycy nawet m贸wi膮, 偶e jak wyspy Aran wida膰 z l膮du to znaczy, 偶e zaraz b臋dzie tam pada膰; a jak ich nie wida膰 to znaczy, 偶e ju偶 tam pada…

My niestety pope艂nili艣my du偶y b艂膮d i um贸wili艣my si臋 na wycieczk臋 busem wcze艣niej. Nie mog艂am nigdzie znale藕膰 informacji na temat wycieczek i form zwiedzania Inishmore. Du偶o ludzi na TripAdvisor poleca艂o konkretnego przewodnika, wi臋c um贸wi艂am si臋 z nim mailowo. Wszystko by艂oby w porz膮dku gdyby nie fakt, 偶e tego dnia by艂a naprawd臋 dobra pogoda wprost idealna na rower. Naprawd臋 by艂am z艂a na siebie. Mog艂am po prostu nie przyj艣膰 w um贸wione miejsce i odwo艂a膰 rezerwacj臋, ale sumienie mi na to nie pozwala艂o. Potem okaza艂o si臋, 偶e nasz przewodnik okaza艂 si臋 cudownym cz艂owiekiem o wielkim sercu, wi臋c z艂o艣膰 mi przesz艂a 馃檪 Pami臋taj tylko, 偶eby niczego wcze艣niej nie planowa膰. Pojed藕 na wysp臋 i dopiero na miejscu zdecyduj co chcesz robi膰.

Inishmore w jeden dzie艅

Ju偶 pisa艂am o tym na pocz膮tku, 偶e w Inishmore czas si臋 zatrzyma艂. Wyspa jest kamienista, ma艂o tam s艂o艅ca. Mimo 偶e pogoda tego dnia by艂a dobra, to i tak chmury nie przechodzi艂y. Do tego troch臋 wia艂o. Kto艣 mo偶e pomy艣le膰, 偶e to klimat jakby z thrilleru. Ale nie. Wr臋cz przeciwnie. Ta scenera budzi du偶o spokoju i nadziei.

Miasto portowe jest ma艂e. Znajduje si臋 tam restauracja, pub, sklep z pami膮tkami i wypo偶yczalnia rower贸w. Nasz przewodnik wys艂a艂 mi szczeg贸艂owe informacje, gdzie dok艂adnie jest miejsce spotkania, a ja ju偶 dok艂adnie widzia艂am je po wyj艣ciu z promu.聽

Zaraz po przybyciu na wysp臋 zacz臋li艣my szuka膰 bankomatu. Mia艂am jedynie 鈧30 w portfelu, kt贸re musia艂am zostawi膰 dla przewodnika. Ca艂e szcz臋艣cie uda艂o nam si臋 znale藕膰 bankomat w supermarkecie. Jest to jedyny bankomat na wyspie i znajduje si臋 dos艂ownie w 艣rodku supermarketu zaraz obok stoiska mi臋snego. Nie pope艂niaj mojego b艂臋du i lepiej wyp艂a膰 got贸w臋 wcze艣niej, 偶eby unikn膮膰 niemi艂ych niespodzianek 馃檪聽

Poniewa偶 mieli艣my jeszcze chwil臋 przed rozpocz臋ciem wycieczki, usiedli艣my w lokalnej knajpce na kaw臋 i pyszne ciastko. Jeszcze nawet uda艂o si臋 nam wybra膰 na spacer w okolicy, gdzie znale藕li艣my bank i poczt臋. Oba budynki bardzo r贸偶ni膮 si臋 od bank贸w i poczt w Polsce. Co wi臋cej, bank w Inishmore otwarty jest tylko jeden dzie艅 w tygodniu, a rzeczony sklep z bankomatem jest jedynym sklepem na wyspie. Wszystkie 3 wyspy Aran r贸wnie偶 maj膮 jednego ksi臋dza, kt贸ry kursuje mi臋dzy wyspami samolotem.聽

Poczta w Inishmore
Poczta w Inishmore
Bank, kt贸ry otwarty jest raz w tygodniu
Bank, kt贸ry otwarty jest raz w tygodniu

Z naszym przewodnikiem spotkali艣my si臋 o 12:00. W grupie by艂y jeszcze 4 inne osoby. Z przewodnikiem um贸wi艂am si臋 na cen臋 mailowo, mia艂o to by膰 鈧15 od osoby. Przed wej艣ciem do busa jednak chcia艂 偶eby艣my dali mu jedynie 鈧10 od osoby poniewa偶 um贸wili艣my si臋 z nim mailowo. Nalegali艣my jednak 偶eby wzi膮艂 kwot臋 na jak膮 sie um贸wili艣my. W ci膮gu dnia jeszcze 3 razy chcia艂 nam to 鈧10 odda膰! Zazwyczaj przy takich wycieczkach objazdowych jeszcze organizatorzy wystawiaj膮 plastikowy kubek z napisem „napiwki” a tutaj mi艂e zaskoczenie, 偶e nie ka偶dy chce wci膮gn膮膰 pieni膮dze od turyst贸w.

Wycieczka w sumie trwa艂a 3 godziny, ale w samym busie sp臋dzili艣my mo偶e 30 minut. Wi臋kszo艣膰 czasu sp臋dzili艣my na klifach do kt贸rych te偶 trzeba doj艣膰, ale o tym za chwil臋. W Inishmore najbardziej zaskoczy艂y mnie gospodarstwa i domy. Wszystkie budynki by艂y zadbane, trawa r贸wno przyci臋ta, pi臋kne ogr贸dki. Mieszka艅cy naprawd臋 dbaj膮 o swoje posiad艂o艣ci. Nie jest to trend jedynie na wyspach Aran, a og贸lnie w ca艂ej Irlandii. Domy w ca艂ym kraju s膮 po prostu 艂adne, jakby z obrazka. Ciekawostk膮 w Inishmore by艂y domy krasnali (leprechaun houses). Domownicy buduj膮 obok swoich posiad艂o艣ci miniaturk臋 swojego domu w艂a艣nie dla krasnala. Ma to na celu przyniesienie szcz臋艣cia domownikom. Uda艂o mi si臋 uchwyci膰 jeden z takich domk贸w na zdj臋ciu poni偶ej (po lewej stronie od g艂贸wnego domu).

Ma艂y dom krasnala
Ma艂y dom krasnala, kt贸ry przynosi szcz臋艣cie domownikom

Atrakcje w Inishmore

Inishmore to ma艂a wyspa, jednak znajduje si臋 na niej kilka miejsc wartch odwiedzenia. Najwi臋ksz膮 atrakcj膮 jest bez w膮tpienia kamienny fort D煤n Aonghasa („Fort Aonghas’a”). Nie wiadomo dok艂adnie kiedy fort zosta艂 zbudowany, ale naukowcy zak艂adaj膮, 偶e nast膮pi艂o to w epoce br膮zu. Jest to jeden z najznakomitszych obiek贸w archeologicznych w ca艂ej Irlandii. Z fortu rozpo艣ciera sie widok na 100-metrowe klify.聽

Nie mo偶na dojecha膰 do fortu i klif贸w samochodem lub nawet rowerem. Je偶eli podr贸偶ujesz po wyspie samochodem, rowerem lub bryczk膮, to zostaniesz zawieziony do wsi w kt贸rej znajduje si臋 centrum turystyczne. Wst臋p do fortu D煤n Aonghasa jest p艂atny i kosztuje 鈧5. Bilet nale偶y zakupi膰 w艂a艣nie w centrum turystycznym. Klify oddalone s膮 ok 1 kilometr od centrum i droga jest 艂atwa. My szli艣my mniej wi臋cej p贸艂 godziny w jedn膮 stron臋 z licznymi przerwami na zdj臋cia.聽

W owej wiosce, do kt贸rej zostaniesz przywieziony znajduj膮 si臋 2 restauracje i kilka sklep贸w z pami膮tkami. Mo偶esz tam zaopatrzy膰 si臋 w lokalne wyroby we艂niane: czapki, swetry, r臋kawiczki. Ceny s膮 dosy膰 wysokie, jak na takie miejsce, ale wszystkie produkty s膮 r臋cznie robione.

Na wyspie znajduje si臋 jeszcze jedna gratka dla archeolog贸w聽 – 7 Ko艣cio艂贸w (Seven Churches). Jest to miejsce, w kt贸rym znajduj膮 sie ruiny ko艣cio艂贸w i grobowc贸w. Budowla pochodzi z 7/8 w.p.n.e i nikt tak naprawd臋 nie wie sk膮d pochodzi nazwa. Archeolodzy maj膮 sprzeczne opinie na ten temat. Najbardziej logiczn膮 wydaje si臋 ta m贸wi膮ca, 偶e numer 7 odpowiada liczbie run znajduj膮cych si臋 w obiekcie. Niekt贸rzy natomiast twierdz膮, 偶e 7 odnosi si臋 do liczby grobowc贸w, w kt贸rych spoczywaj膮 艣wi臋ci. Z ca艂膮 pewno艣ci膮 w obiekcie znajduj膮 si臋 tylko 2 ko艣cio艂y i liczne grobowce. Wst臋p jest bezp艂atny.

Je偶eli masz ochot臋 na k膮piel w lodowatej wodzie, to jest to mo偶liwe na jedynej na wyspie pla偶y, kt贸ra oznaczona jest niebiesk膮 flag膮. Pla偶a Kilmurvey znajduje si臋 w centrum wyspy. Je偶eli nie masz ochoty na k膮piel, na pewno warto wybra膰 si臋 tam na spacer. W bliskiej odleg艂o艣ci od pla偶y Kilmurvey znajduje si臋 zatoka fok. W zatoce fok, jak nie trudno si臋 domy艣li膰 mo偶na spotka膰 foki wyleguj膮ce si臋 na ska艂kach. My nie mieli艣my tyle szcz臋艣cia i jedynie widzieli艣my kilka z nich pluskaj膮cych si臋 wodzie.

Zatoka Fok
Zatoka Fok
Zatoka Fok
Zatoka Fok
Foki w oddali
Foki w oddali

Inishmore ma wiele do zaoferowania od strony archeologicznej, wi臋c wszyscy mi艂o艣nicy historii b臋d膮 w pe艂ni usatysfakcjonowani. Jest do tak偶e idealne miejsce do wyciszenia i relaksu. Nie ma takiego drugiego miejsca na 艣wiecie, jak wyspy Aran. Ja zakocha艂am si臋 w wyspach i wracam po wi臋cej. Ju偶 planuj臋 kolejn膮 podr贸偶, tym razem na kilka dni 馃槈

Uda艂o mi si臋 tak偶e zmontowa膰 kr贸tki filmik z wyspy, wi臋c zapraszam do ogl膮dania.

Zostaw komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *